DURUM
Yarışma Projesi
İŞVEREN
Çuhadaroğlu Alüminyum
YAPI TÜRÜ
Pavilion
LOKASYON
Çemberlitaş-İstanbul
TARİH
2024
ALAN
1000m²
PROJE EKİBİ
Şükrü Köse, Said Karakaya, Osman Kılınç, Melih Kut
Çuhadaroğlu ”Semtli” Proje Yarışması Mansiyon Ödülü
Çemberlitaş Ve Gündelik Arasındaki İlişki Üzerine Okuma:
Tarihi yarımadanın 7 tepesinden birisi olan ve Semte ismini veren “Çemberlitaş sütunu” aitlik üzerine bir çok anlam taşır. Tarih boyunca rutin akışın merkezi ve toplanma alanı olarak işlev gören Çemberlitaş semti ve sütun kronolojik kesitte imparatorluğun ve gücün sembolü olarak tasvir edilirken bulunduğu bağlamın önemli kamusal alanı olmasının yanında sosyokültürel – dini ideolojilerinde ortak paydası olduğu aşikardır. Peki mimari temsil spekülatif özelliğini kullanarak bu artiküle yapı içerisinde kendine mekansal pratik yaratabilir mi?
Görünen İle Görünmeyen Arasında Bir Temsil:
Artiküle yapıdaki bağlamın bir tür spekülatif mimari deneyle bir araya gelmesiyle birlikte mekansal pratik oluşturması için gerekli olan okuma nesnesini, alışılagelen mimari temsil biçimleri ile mekansallaştırmak yetersiz kalır. Bu anlamda bağlamın soyut – somut tüm bileşenlerinin görünür kılındığı ve zaman boyutuyla birlikte dört boyutlu mimari bağlamın barındırdığı çelişkileri (öğeler arası ölçek çatışması gibi) ve olası belirsizlikleri silüet düzlemine aktaran temsil yöntemi, mekansal pratiği oluşturmaya eşlik eder. Temsil yöntemiyle bütünleşik gelişen mekansal pratik ise mimari aracıların gelenekselleşmiş yapısıyla oynayarak eskiye dokunma riskini alıp yeniyi keşfetmeyi amaçlar.
Rutinin Canlı Despotluğu:
Çemberlitaş bünyesindeki bileşenlerin zamansal ilişkileri zayıflamış ve katmanlar arasındaki halihazırda devam eden gündelik yaşantının semte yönelik kullanım pratiklerinde kopukluklar oluşmuştur. Alış-veriş ve ulaşım eylemlerinin ve eylem alanları semti özelleştiren ve ona ait olan bileşenler üzerinde baskıcı bir tutum sergiliyor. Günümüzde semtin yaşam katmanında sirkülasyonu belirli bir rutine bağlayan ve kaynak sağlayıcı göreviyle alanda kendine yer bulan tramvay durağı ise parazit olarak konumlandığı çemberlitaş sütununa, rutin akışta ilerleyen ve belirli zamansal aradalıkta bölge üzerinde hakimiyet kurarak sirkülasyon dolanıklığı yaratıp bölge de sayısız mekansal olasılığı tetikliyor.
Müdahale İç Güdüsü:
Kültürel – tarihi bağlamda çelişkiler ve ironilerle yüklü, dokunulmaz – a(r)tık, istenmeyen yapılar ve bu yapılara dair fikirleri çizerek – keşfederek ve varoluş olasılığını yaratarak eleştirel mekansal pratik oluşturmayı amaçlayan ve doğası gereği spekülatif olan bu proje, kendi içinde tereddüt, belirsizlik ve kaygı gibi deneyimleri beraberinde getirerek gündelik yaşantı ile tarihsel kesit ilişkisini mimari arketipleri yeniden değerlendirerek tarihi imgelerin özerkliğini ve eylem alanlarıyla temas durumları gibi bir çok yerel ve kamusal konuyu tartışma ortamına taşır. En nihayetinde kültürel imgeler gündeliğe dair olanla iç içe bir durumla kronolojik akışta var olamaz ise, müdahalelerin kime ne faydası olabilir?
Eleştirel Mekansal Pratik Üzerine:
Eleştirel mekansal pratik bir faaliyet olarak mimari tasarımı yapıları ve yaşantıyı tartışmaya açan bir araç olarak önerir. Bu projede geliştirilen eleştirel mekansal pratik zaman mekansallık açısından artiküle olmuş, kronoloji boyunca üzerinde anlamlandırma tartışmalarının yapıldığı tarihi ve kültürel değerler açısından taşıdığı yükleri gereği dokunulmaz olarak görülebilecek bir kentsel birimi (semt) ve bünyesindeki kamusal bütünleri mimari tasarım ve araçlarını kullanarak bir okumaya tabi tutmayı amaçlar bu doğrultuda “semtli” kavramı üzerinden yerellik ve aitlik yakalayan proje önerisi bağlamın yarattığı kullanım senaryolarına geliştirdiği esnek tipolojik yaklaşımla yanıt vermeyi amaçlıyor.
Yeni Aitlik Anakronik Materyalizm
Yerelliğin vurgulandığı ve aitliği pekiştirebilecek bir yöntem olarak kullanılan anakronik materyalizm ile mimari arketipler ve tipolojik kurgular kronolojide yer alacağı aradalığın temsili olarak yorumlandı. Öneri getirdiği zaman-mekansallıkta oluşan olasılıklara ve çözüm üretilmesi gereken ihtiyaçlara ait olduğu aradalığın dilinden destek aldığı aradalığın ise karakterinden beslenerek kurgu üretir.
Yerellik Ve Ekolojik Uyum
Bölge karakterinde önemli rol oynayan Kemerli üst örtü arketipinin avantajları kullanılarak gündelik ve ekolojik problemlere çözüm önerileri geliştirme potansiyellerini arayan projede, yerellik ve ekolojik denge arasındaki ilişki irdelenir. Bünyesinde yer alan yağmur suyu ve havadaki asılı su taneciklerinin hasadı ile dağıtımı sistemleri ile bölgenin karakterinde yer alan su ile bağlantılı arketiplerin yansıması olarak alana aitliği artırması hedeflenmektedir.
